JITAIs en Gedragsactivatie
Gedragsactivatie is een behandeling voor depressie waarbij cliënten stap voor stap activiteiten ondernemen die aansluiten bij hun doelen, mogelijkheden en waarden.
Veel van deze activiteiten vinden plaats in het dagelijks leven, buiten de behandelkamer. Juist op momenten waarop iemand weinig energie heeft, zich somber voelt of geneigd is zich terug te trekken, kan het moeilijk zijn om een geplande activiteit daadwerkelijk uit te voeren. JITAIs kunnen op zulke momenten aanvullende ondersteuning bieden.
Wat zijn JITAIs?
Just-In-Time Adaptive Interventions, afgekort JITAIs, zijn digitale interventies die ondersteuning kunnen aanbieden op momenten waarop iemand daar mogelijk baat bij heeft.
Bij JADE beantwoordt de cliënt op verschillende momenten korte vragen over bijvoorbeeld stemming, energie en activiteit. Als daaruit blijkt dat een vooraf gekozen persoonlijk signaal (zoals weinig energie) aanwezig is, kan de cliënt een passende activiteitssuggestie krijgen.
De cliënt kan die activiteit uitvoeren, kleiner maken of overslaan als deze op dat moment niet past.
Hoe werken JITAIs?
Bij een JITAI wordt vooraf bepaald welke ondersteuning iemand kan krijgen en wanneer die ondersteuning kan worden aangeboden. Daarbij spelen een aantal onderdelen een belangrijke rol.
1. Doel op de lange termijn: Wat wil je uiteindelijk bereiken? Binnen gedragsactivatie kan het bijvoorbeeld gaan om het weer ondernemen van activiteiten die belangrijk of waardevol zijn.
2. Doel op de korte termijn: Welke kleine stap kan op dit moment bijdragen aan dat doel? Bijvoorbeeld een voorgenomen activiteit daadwerkelijk uitvoeren.
3. Ondersteuning: Welke ondersteuning kan daarbij helpen? Binnen JADE kan dit een suggestie zijn voor een activiteit die de cliënt eerder samen met de behandelaar heeft gekozen.
4. Persoonlijke signalen: Welke signalen kunnen erop wijzen dat extra ondersteuning helpend kan zijn? Is dat wanneer de client zich lusteloos voelt of juist minder energie heeft?
5. Metingen: De cliënt beantwoordt op verschillende momenten korte vragen op de smartphone, bijvoorbeeld over stemming, energie en activiteit. Zo kan worden nagegaan of een vooraf gekozen persoonlijk signaal aanwezig is.
6. Beslisregels: Vooraf wordt vastgelegd wat er gebeurt als zo'n persoonlijk signaal optreedt. Binnen JADE kan de cliënt dan bijvoorbeeld een eerder gekozen activiteit als suggestie ontvangen.
Waarom JITAIs bij depressie?
IBij depressieve klachten kan het juist op moeilijke momenten lastig zijn om in actie te komen. Een activiteit die tijdens een behandelsessie goed haalbaar leek, kan later op de dag toch moeilijk blijken om uit te voeren.
JITAIs maken het mogelijk om ook tussen behandelsessies ondersteuning aan te bieden. Binnen JADE gebeurt dat met korte metingen en persoonlijke suggesties voor activiteiten die vooraf door of samen met de cliënt zijn gekozen.
Meer weten
Wil je meer weten over het JADE-onderzoek en de resultaten? Bekijk dan de pagina Onderzoek.
Ben je behandelaar en wil je met JADE werken? Bekijk dan de JADE toolkit met uitleg en praktische materialen.